Сұранысты қалай есептейміз — және «нақты сатылымдарды» неге көрсетпейміз

Бәсекелестердің нақты сатылымын ешкім білмейді

Kaspi қанша сатылғанын да, қойма қалдықтарын да жарияламайды — сатушыларға да, аналитика сервистеріне де, басқа ешкімге де. Біз мұны эталонмен тексердік: дүкен жалғыз сатушы болып тұрған және нақты қалдығы өз есебімізден белгілі карточкаларды алып, витрина не беретінімен салыстырдық. Витрина сатылым санын да, қалдықты да бермейді.

Бұдан қарапайым қорытынды шығады: «мынша дана сатылды» деген кез келген сан — алаңнан алынған жүктеме емес, жанама белгілер бойынша жасалған есеп. Бұл нарықтағы барлық аналитика сервисі, соның ішінде біздікі де, солай құрылған. Айырмашылық тек мынада: бұл дауыстап айтыла ма және есептің өзін тексеруге бола ма.

Сатушының жаңа нишаға ақша салар алдында нені пайдаланып отырғанын білуге құқығы бар. Сондықтан әдістеме осында толық жазылған, әлсіз тұстарымен қоса.

Витринада не көрінеді

Тауар карточкасында жұрттың бәріне төрт нәрсе ашық, ал бүкіл есеп тек соларға сүйенеді.

• Күні көрсетілген пікірлер — олар бойынша тауарға деген қызығушылық күннен күнге қалай өзгергені көрінеді.
• Карточкамен қанша сатушы сауда жасайды және олардың қайсысы пайда болды не жоғалды.
• Сол сатушылардың бағалары және олардың өзгерістері.
• Карточканың санат ішіндегі іздеу нәтижелеріндегі орны.

Сұраныс пікірлердің өсімі бойынша есептеледі

Пікірді әр сатып алушы жазбайды, бірақ сатып алушылардың тұрақты үлесі жазады. Демек, кезең ішіндегі пікірлердің өсімі сол кезеңдегі сатылым санына пропорционал, ал сол пропорцияның коэффициенті — өсімді сатылымға айналдыру үшін бөлу керек дәл сол шама.

Есеп пен әдемі сан арасындағы шекара нақ осы жерде өтеді. Бөлуді кез келген адам істей алады; мәселе коэффициенттің қайдан алынғанында. Сервистің өз тапсырыстары болмаса, коэффициент болжам күйінде қалады — және бүкіл кейінгі «дәлдік» сол болжамға сүйенеді.

Kaspi-дегі пікірде тапсырыс нөмірі болады, ал алаңдағы тапсырыс нөмірлері біртұтас қатармен жүреді — бізге қосылған дүкендердің тапсырыстары да сол қатарда. Сондықтан осы дүкендер сауда жасайтын карточкалар бойынша коэффициент тікелей есептеледі: кезеңде қанша тапсырыс болды және олардың қаншасы пікірге айналды. Бұл — болжам емес, өлшеу, әрі ол әр түн сайын жаңа тапсырыстарда қайталанады.

Бағалаудың неге бір саны емес, аралығы бар

Коэффициент — әлемдік тұрақты шама емес. Әр санатта пікірді әртүрлі жазады, ал аз тапсырысқа сүйенген өлшеу кең шашырау береді. Ерте өлшеулердің бірінде аралық 7-ден 33 пайызға дейін шықты: мұндай диапазонның ортасы нақты жауап сияқты көрінеді, бірақ ол емес.

Аралық кең тұрғанда қосымша санды мүлде атамайды. Оның орнына өлшеу қазір қанша тапсырысқа сүйеніп тұрғанын және сенімдірек айту үшін қаншасы керегін жазады. Санның өзі аралық мағыналы деңгейге дейін тарылғанда ғана пайда болады.

Екінші түзету де бар. Пікір тапсырыстан кейін келеді: біздің өлшеуіміз бойынша медиана — шамамен төрт тәулік, ал пікірлердің барлығына жуығы екі апта ішінде жетеді. Демек, сұраныстың кез келген суретінде соңғы күндер толық есептелмеген, және біз бұны ашық айтамыз, графиктің соңындағы құлдырауды нарықтың құлдырауы деп көрсетпейміз.

Осы екі түзетудің салдарынан сұраныс шаманың реті ретінде және карточкаларды өзара салыстыру ретінде көрсетіледі: қай жерде айтарлықтай жиі сатып алады, қай жерде айтарлықтай сирек. Ниша таңдау үшін бұл жеткілікті, әрі мұны адал айтуға болады.

Пульс: нарық бірде-бір сатылым санынсыз не айтады

Сигналдардың бір бөлігін данаға айналдырудың қажеті жоқ — олар өздігінен не білдірсе, соны білдіреді. Бірақ олар әртүрлі жолмен жиналады, қамту да соған байланысты, сондықтан қамтуды ашық атаймыз.

Санат тізімі әр карточка бойынша бағаны және бірінші орынды ұстап тұрған сатушыны береді. Бұл арзан, сондықтан мұндай айналып шығу ағаштың барлық белсенді санаты бойынша жүреді, әрі одан үш сигнал шығады.

• Карточкадағы бірінші орын ауысты, ал баға сол күйінде қалды — орынды ұстаушының тауары түгел сатылып бітті. Біз мұны бәсекенің әлсіреуі емес, сұраныс белгісі деп оқимыз.
• Карточкадағы ең жақсы баға төмендей бастады — нишада баға соғысы басталады, ал онда кіру маржа бойынша көрінгеннен қымбатырақ.
• Бірінші орын босады, ал одан кейінгі баға жоғары — кірген адамға тұратын орын бар.

Сатушылар құрамы бәрінде көрінбейді, біз мұны жасырмаймыз

Карточкада барлығы қанша сатушы тұрғанын және олардың кім екенін санат тізімі бермейді. Бұл — әр карточка бойынша бөлек сұраныс, әрі ол айналып шығудан ондаған есе қымбат. Сондықтан мұндай суреттерді бүкіл ағаш бойынша емес, бақылауға алынған санаттар бойынша жасаймыз — олар бірнеше ондаған.

Осыдан тағы екі сигнал шығады, әрі олардың қамтуы шынымен де тарлау: сатушы бірінші орында тұрмаса да карточкадан жоғалды (яғни тауары тыныш сатылып бітті) және карточкада жаңа сатушылар пайда болды (нишаны сіз ғана байқаған жоқсыз). Санат бақылауға алынбаған жерде бұл сигналдар мүлде жоқ — әрі қосымша нөлді емес, суреттің жоқтығын көрсетеді.

Айналып шығу толық болуы керек, әйтпесе сигналдардың мәні жоқ

Аталған оқиғалардың бәрі өткен реткімен салыстырғанда ғана көрінеді. Санатқа бүгін қаралмаса, ол туралы «онда ештеңе болып жатқан жоқ» деуге болмайды — тек «біз онда қараған жоқпыз» деуге болады, ал бұл екеуі әртүрлі тұжырым.

Сондықтан арзан айналып шығу ағаштың барлық белсенді санаты бойынша жүреді, танымал санаттардың таңдамасы бойынша емес. Тереңіне санаттар кезекпен оқылады — әрбір түн сайын толығымен емес, — ал соңғы өлшеудің жасын қосымша бағалаудың қасында көрсетеді: ескірген дерек көрініп тұрады, оны болжаудың қажеті жоқ.

Ені бойынша — бүкіл санат, тереңдігі бойынша — тек жоғарғы бөлігі

Санат бойынша бізде екі түрлі өту бар, әрі олардың тереңдігі әртүрлі. Бұл — әдістеменің ең маңызды шекарасы: ені бойынша алынған сандар мен тереңдігі бойынша алынған сандар әртүрлі нәрсені қамтиды, оларды шатастыруға болмайды.

Арзан қарау санат тізімін соңына дейін оқиды — алғашқы қырық бетті емес, соңына дейін. Себебі тізім сұраныс бойынша сұрыпталмаған, ал тереңдікті қиып тастау ең жақсы карточкаларды үнсіз лақтырып тастайды. «Кроссовкалар мен кедтер» бойынша өлшеу: 301 бетте 3602 карточка, елу және одан көп пікірі бар жүз бір карточканың отыз бесі қырқыншы беттен тереңде жатыр, ал санаттағы ең көп талқыланғаны — 837 пікір — 243-бетте тұр. Бүкіл қарау шамамен бір жарым минут алады. 301-беттен әрі Kaspi витринасы мүлде ештеңе бермейді: бұл — біздің лимитіміз емес, оның өз шеті.

Қымбат өлшеу бір карточкаға шамамен жиырма бес есе қымбат — әрқайсысынан сатушылар құрамы мен пікірлерді бөлек сұрау керек. Сондықтан ол барлық карточка бойынша емес, жоғарғы бөлігі бойынша жүреді: кемінде бес пікірі барлары алынады, пікір санының кемуі бойынша тізіледі, әрі алғашқы бірнеше жүзі өлшенеді. Санаттардың шамамен жартысында бұл шекке жетеді — демек, таңдама шегінен тыс өлшеу жетпеген карточкалар қалады.

• Нарық үлесі мен іздеудегі орындар бүкіл санат бойынша есептеледі — мұнда қамту толық.
• Сұраныс пен ниша тығыздығы пікірі бар жоғарғы карточкалар бойынша есептеледі — мұнда қамту жоғарғы бөлікпен шектеулі.

Біз принципті түрде не істемейміз

• Жоғарғы бөлік бойынша бағалауды бүкіл санат бойынша бағалау ретінде бермейміз. Нарық үлесі мен іздеудегі орын санат бойынша тұтас өлшенген; сұраныс пен ниша тығыздығы — пікірі бар жоғарғы карточкалар бойынша.
• «Мынша дана сатылды» деп жазбаймыз. Бұл санның дереккөзі жоқ — бізде де, осы нарықтағы басқа ешкімде де.
• Бағалауды факт ретінде бермейміз. Бағалау тұрған жерде солай жазылады, ол немен негізделгені де қоса көрсетіледі.
• Бос өрістерді нөлмен толтырмаймыз. Толтырылмаған өзіндік құн — нөлдік өзіндік құн емес, толтырылмаған форма; дерек жоқ жерде дерек жоқ деп айтамыз.
• Бақылау терезесінен тыс кезеңдерді салыстырмаймыз. Қосылу кезінде біз тапсырыстар тарихын шамамен соңғы үш айға дейін жүктеп аламыз, сондықтан салыстыру нөлден басталмайды; бірақ сол шекарадан бұрынғысының бәрі — нарықтың тыныштығы емес, біздің соқыр аймағымыз.
• Өзіндік құныңызды білмей тұрып пайданы көрсетпейміз: ол сәтке дейін қосымша айналымды көрсетеді және өзіне не жетпейтінін тікелей айтады.

Мұны сеніп қалмай, қалай тексеруге болады

«Нарық» экранында сұраныс ағынының қасында коэффициент туралы жол тұрады: тапсырыстардың қандай үлесі пікірге айналады, қандай шекте және бұл қазір қанша тапсырысқа сүйеніп өлшенген. Бұл — есепке қатысатын дәл сол сан, көрсету үшін жасалған бөлек витрина емес.

Жолақтар мен санаттар талдауының астында сұраныс пікірлердің өсімі бойынша есептелетіні туралы ескертпе тұрады, әрі нақты нені карточкалар бойынша өлшегеніміз, нені витрина бойынша тұтас алғанымыз көрсетіледі.

Қосымшадағы қандай да бір сан сізге негізсіз көрінсе, support@satushy.kz мекенжайына жазыңыз. Біз оның неден жиналғанын көрсетеміз немесе оны алып тастаймыз.